Van de circa 2200 Dudok-woningen in de wijk Liebergen in Hilversum, gaat een kwart tegen de grond. Hele huizenblokken worden gesloopt, maar Dudok wordt straks nagebouwd. Een doorn in het oog van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg.

Om de beeldbepalende buurt ook inhoudelijk zo veel mogelijk intact te laten, besloten gemeente en de plaatselijke woningcorporaties de nieuwbouw op de geruimde kavels geheel volgens Dudoks oorspronkelijke gedachtegoed te laten herrijzen. De buurt zal dan ook, stelt bouwwethouder H. Borstlap, een voor “normale mensen” bereikbare wijk blijven. Huurders in spe met een dikke portemonnee mogen er als vanouds niks te zoeken hebben.
Borstlap: “We hebben bewust niet gekozen voor samenvoeging van meerdere woningen, zoals hier vorig jaar bijvoorbeeld met een aantal Dudok-pandjes is gebeurd. Omdat met die aanpak de toekomstige huurprijs dan de pan uitrijst, waardoor het karakter van de wijk totaal verandert.”
Betaalbaarheid als uitgangspunt. En daarbovenop krijgt de buitenkant van de ruim 700 nieuwbouwpanden, waarmee de wijk een geringe verdichting ondergaat, ook nog eens de originele stijlkenmerken van Dudok terug. Modern wonen wordt het achter ‘oude gevels’ want het gebied mag beslist niet ten prooi vallen aan een ratjetoe van dissonerende bouwstijlen. Ir. A.Simon, gemeentelijk ISV-coördinator (Investering Stedelijke Vernieuwing) is ervan overtuigd dat na voltooiing een leek het verschil niet zal zien. “Dat is nou het charmante aan het hele project: de huizen gaan meer op het origineel lijken dan wat er nu staat. De sfeer van een tuindorpwijk wordt behouden, de samenhang blijft.”
Huurders die nu uit de woningen moeten, krijgen een volwaardig alternatief aangeboden en het recht om op den duur terug te keren naar hun oude straat. Nog niet duidelijk is wat er met de wijkkerk in de Minckelerstraat gebeurt. Mogelijk wordt deze toch gesloopt en komen er woningen op het terrein.

Eensgezind
Volgens wethouder Borstlap is de stedenbouw- en woningbouwkundige opzet in de Liebergen een heel bijzondere, nog niet eerder in Nederland vertoond. Partijen hebben architect Hans Ruijssenaars, door wie het masterplan is opgesteld, als toezichthouder aangetrokken. Het grootscheepse plan wordt in het anders zo politiek onrustige Hilversum nu eens breed gedragen. Niet alleen zijn gemeente en corporaties eensgezind in hun visie, de monumenten- en welstandscommissie tonen groot enthousiasme, evenals de bewoners.
Alleen jammer dat de Rijksdienst voor de Monumentenzorg de knuppel nou weer in het hoenderhok moest gooien. De monumentendienst vindt namelijk dat Ruijssenaars gevelontwerp té dienstbaar is aan Dudoks concept. In de nieuwbouw waarvan tweederde corporatiebezit is, zou meer ruimte moeten worden vrijgemaakt voor een eigentijdse signatuur, stelt de monumentendienst.
‘Laat iets nieuws zien’, luidt de boodschap. Maar Hilversum, hoewel zwaar teleurgesteld, gaat onverdroten voort op de reeds ingeslagen weg. Borstlap heeft Monumentenzorg enig respijt gevraagd waarmee zij hoopt de dienst in de nabije toekomst alsnog te kunnen overtuigen via een proefproject.

Beschermd
Liebergen staat op de nominatie voor beschermd dorpsgezicht. De wijk heeft enkele Dudok-huizenblokken die rijksmonumenten zijn. Het masterplan Liebergen, de herstructurering ervan is uitgesmeerd over jaren en hopelijk in 2010 klaar, kost partijen tientallen miljoenen. ‘Dudok revisited’ kost gemiddeld 20 procent meer dan een standaard eengezinswoning.
Enkele historische huizenblokjes worden gerestaureerd. Daarvan blijft alleen het casco staan. Het interieur wordt aan huidige normen aangepast. Dit kost de woningcorporatie de helft meer dan nieuwbouw